Chuyên mục
Khám phá nội dung theo từng chủ đề
Phân loại đá ngọc
Đá ngọc được xếp loại thế nào: loài khoáng vật – biến thể – nhóm (ví dụ corundum → ruby/sapphire, beryl → emerald/aquamarine), đá đơn tinh thể và đá đa tinh thể (ngọc là khối vi tinh thể đan), đá vô định hình, đá hữu cơ, đá nhân tạo; bảy hệ tinh thể và ý nghĩa với viên đá mài; vì sao chữ "đá quý – đá bán quý" đã lỗi thời; tên khoáng vật và tên thương mại; chữ "ngọc" trong tiếng Việt ứng với những gì; đá hiếm và đá phổ biến.
10 bài viếtMàu và ánh sáng trong đá
Vì sao đá có màu: nguyên tố tạo màu (crôm, sắt, vanadi, mangan, đồng, titan), đá tự sắc và tha sắc, tâm màu, truyền điện tích; ánh (ánh kim cương, ánh thuỷ tinh, ánh mỡ, ánh sáp, ánh tơ); chiết suất – tán sắc (lửa) – lưỡng chiết nói gì với mắt thường; đa sắc (một viên đá nhiều màu theo hướng); đá đổi màu theo nguồn sáng; vì sao mài sai hướng làm hỏng màu.
10 bài viếtGiám định trong phòng lab
Từng phép đo của phòng giám định đá, mỗi bài MỘT dụng cụ/phương pháp: khúc xạ kế và chiết suất, lưỡng sắc kính, kính lọc Chelsea, quang phổ kế cầm tay, kính hiển vi soi nổi trường tối, tỉ trọng bằng chất lỏng nặng (việc của lab), phổ hồng ngoại FTIR, phổ Raman, phân tích nguyên tố (XRF, LA-ICP-MS), một viên đá đi qua lab theo trình tự nào.
10 bài viếtBao thể – dấu vân tay của viên đá
Bao thể là gì và vì sao quý với người giám định: tinh thể khoáng bị nhốt, kim và "lụa" rutile, vân tay (khe nứt đã liền), bao thể lỏng hai pha – ba pha, dải sinh trưởng và vân màu, bao thể đổi dạng khi bị nung, bao thể báo đá tổng hợp (vân cong, bọt khí, mảnh flux, mảnh kim loại), bao thể gợi ý vùng mỏ, bao thể được sưu tầm như một vẻ đẹp, chụp ảnh bao thể.
10 bài viếtMỏ đá ngọc trên thế giới
Các vùng mỏ đá ngọc nổi tiếng ở mức địa lý – địa chất – lịch sử phổ thông: sỏi đá quý Sri Lanka, emerald Colombia, vùng pegmatit Minas Gerais (Brazil), Madagascar, Đông Phi (Tanzania, Mozambique, Kenya), lapis Afghanistan, ngọc lam Iran và Tây Nam Hoa Kỳ, opal Úc, sapphire Kashmir và Montana; mỏ nguyên sinh và mỏ sa khoáng; vì sao đá quý tụ ở vài nơi.
10 bài viếtPhát hiện đá đã xử lý
Người giám định PHÁT HIỆN từng kiểu xử lý bằng dấu hiệu gì: dấu nung trên bao thể, lấp thuỷ tinh chì (hiệu ứng chớp màu, bọt khí trong khe), khuếch tán bề mặt và khuếch tán beryli, ngâm dầu – tẩm nhựa ở emerald, chiếu xạ topaz và kim cương, nhuộm qua khe, ổn định ngọc lam, phủ màng; câu chữ khai xử lý trên phiếu; xử lý nào không phát hiện được.
10 bài viếtĐá tổng hợp và đá mô phỏng
Đá tổng hợp được làm ra thế nào, mỗi bài một phương pháp hoặc một họ: nung chảy Verneuil (ruby, sapphire, spinel tổng hợp), kéo tinh thể Czochralski, mọc trong dung dịch nóng chảy (flux), thuỷ nhiệt (thạch anh, emerald), opal tổng hợp, ngọc lam tổng hợp và mô phỏng, đá mô phỏng thuỷ tinh – nhựa, lịch sử đá tổng hợp, cách gọi tên đúng khi bán.
10 bài viếtNgọc trong ngôn ngữ và văn hoá
Chữ "ngọc" trong tiếng Việt và Hán Việt, thành ngữ – tục ngữ có chữ ngọc, quan niệm "ngọc" là phẩm cách trong văn hoá Á Đông, ngọc trong nghi lễ và cung đình (ở mức phổ thông chắc chắn), đá xanh trong văn hoá Ai Cập, Lưỡng Hà, Ba Tư, Trung Mỹ; đá tháng sinh ra đời thế nào; tên đá trong văn học; vì sao con người gán ý nghĩa cho đá.
10 bài viếtMua đá rời
Mua viên đá chưa gắn: đọc mô tả đá rời (carat và kích thước mm, kiểu mài, độ trong theo cách gọi đá màu), xem đá qua ảnh – video, câu hỏi trước khi trả tiền, đá rời kèm phiếu và không kèm phiếu, mua đá khi đi du lịch và các kiểu lừa khách du lịch phổ biến, đá rời để đặt làm trang sức, đổi trả, gửi đá đi xa an toàn, ghi chép và giữ chứng từ.
10 bài viếtSưu tầm và giữ bộ đá
Sưu tầm đá ngọc như một thú chơi hiểu biết: chọn chủ đề sưu tầm (một loài nhiều màu, một vùng mỏ, bao thể, đá thô – đá mài), hộp – túi – giấy gói đá rời, nhãn và sổ hồ sơ từng mẫu, chụp ảnh đá rời, giữ đá trong khí hậu nồm ẩm, đá nhạy sáng – nhạy nhiệt khi cất, an toàn với khoáng vật độc khi cầm, để lại bộ sưu tập cho người sau.
10 bài viết